Voor veel vergunningaanvragen is een AERIUS-berekening verplicht: dit is het rekenprogramma van de overheid waarmee u vaststelt hoeveel stikstof uw project uitstoot op beschermde natuurgebieden, de zogeheten Natura 2000-gebieden. De AERIUS Calculator is gratis te gebruiken en op het eerste gezicht overzichtelijk, waardoor steeds meer particulieren en bedrijven proberen deze berekening zelf te maken. Dat kan goed gaan bij een eenvoudig project, maar in de praktijk zien wij vaak dezelfde fouten terugkomen, ook bij mensen die zorgvuldig te werk gaan. Een kleine misser in de invoer kan al leiden tot een onbetrouwbare uitkomst, vertraging bij uw vergunningaanvraag of zelfs een afwijzing door het bevoegd gezag. In dit artikel bespreken we vijf veelgemaakte fouten bij het maken van een AERIUS-berekening en leggen we per fout uit hoe u deze voorkomt.
Fout 1: Verkeerde invoergegevens
De AERIUS Calculator is alleen zo goed als de gegevens die u erin invoert. Een veelgemaakte fout is het invullen van onjuiste locatiegegevens, zoals een verkeerde ligging van het projectgebied op de kaart of een oppervlakte die niet klopt met de daadwerkelijke situatie. Ook worden bouwvlakken, sloopwerkzaamheden of parkeerplaatsen soms te ruim of juist te krap ingetekend, waardoor de berekening een ander beeld geeft dan wat er in werkelijkheid gaat gebeuren. Omdat de berekening rechtstreeks op deze invoer is gebaseerd, werkt elke fout hierin direct door in het eindresultaat, ook als de rest van de berekening technisch correct is uitgevoerd.
U voorkomt dit door uw brongegevens grondig te controleren voordat u ze invoert. Klopt de locatie op de kaart, komt de oppervlakte overeen met de bouwtekening of vergunningaanvraag, en zijn alle onderdelen van het project meegenomen, inclusief bijgebouwen, terreinverharding en tijdelijke voorzieningen? Leg uw invoer waar mogelijk naast de officiële tekeningen van uw project. Neem hier de tijd voor. Het is beter om vooraf een paar minuten extra te besteden aan controle dan achteraf de hele berekening opnieuw te moeten maken omdat het bevoegd gezag vragen stelt over de gebruikte gegevens.
Fout 2: Het verkeerde rekenjaar gebruiken
De AERIUS Calculator werkt met rekenjaren. Elk jaar worden de achtergrondgegevens, zoals verkeerscijfers en achtergronddepositie op natuurgebieden, geactualiseerd. Een berekening die met een ouder rekenjaar is gemaakt, geeft daardoor niet meer het actuele beeld van de stikstofuitstoot van uw project. Toch gebruiken mensen soms per ongeluk een verouderd rekenjaar, bijvoorbeeld omdat ze een eerdere berekening als basis gebruiken voor een nieuw project en vergeten deze bij te werken naar het lopende rekenjaar.
Controleer daarom altijd of u het meest recente, geldige rekenjaar gebruikt op het moment dat u de berekening indient bij het bevoegd gezag. Zit er veel tijd tussen het maken van de berekening en het indienen van uw aanvraag, controleer dan vlak voor het indienen opnieuw of het rekenjaar nog actueel is. Een bevoegd gezag kan een berekening met een verouderd rekenjaar namelijk weigeren of als onvolledig beschouwen, waardoor u alsnog vertraging oploopt in uw vergunningtraject.
Fout 3: Foutieve of vergeten emissiebronnen
Een AERIUS-berekening is pas compleet als alle emissiebronnen van uw project zijn meegenomen. In de praktijk vergeten mensen regelmatig bronnen die niet meteen als stikstofuitstoot worden herkend, zoals bouwverkeer van en naar de bouwplaats, tijdelijke werktuigen tijdens de aanlegfase of mobiele generatoren die op de bouwplaats staan. Ook wordt de aanlegfase soms helemaal niet apart berekend, terwijl deze vaak een andere, en soms juist hogere, uitstoot kent dan de latere gebruiksfase van het project.
Maak daarom vooraf een overzicht van alle activiteiten in elke fase van uw project: de aanleg, het gebruik en eventueel de sloop. Denk aan machines, voertuigen, verwarmingsinstallaties en andere bronnen die stikstofoxiden of ammoniak uitstoten, ook als deze maar tijdelijk aanwezig zijn. Loop dit overzicht na met iedereen die bij het project betrokken is, zoals de aannemer, zodat u geen bron over het hoofd ziet. Mist u een bron in de berekening, dan is de uitkomst niet volledig, en dat kan uw aanvraag alsnog problemen opleveren als dit later aan het licht komt.
Fout 4: De uitkomst verkeerd interpreteren
Ook als de berekening zelf correct is uitgevoerd, gaat het nog weleens mis bij het interpreteren van de uitkomst. Een rekenresultaat van 0,00 mol/ha/jaar betekent dat er volgens de berekening geen sprake is van een toename van stikstofdepositie op een beschermd gebied. Een uitkomst boven de 0,00 wijst juist op een overschrijding en vraagt om een andere aanpak, bijvoorbeeld een nadere onderbouwing of aanvullende maatregelen om de uitstoot te beperken of te compenseren. Mensen gaan er soms ten onrechte van uit dat elke uitkomst zonder verdere stappen kan worden ingediend, of weten niet goed wat er moet gebeuren zodra er wel een overschrijding uit de berekening komt.
Weet u niet zeker wat uw uitkomst betekent voor uw situatie, of hoe u een overschrijding het beste aanpakt? Laat de uitkomst dan beoordelen door iemand met ervaring in stikstofberekeningen, voordat u de aanvraag indient. Zo voorkomt u dat u met een onvolledig of verkeerd onderbouwd dossier bij het bevoegd gezag terechtkomt, en weet u tijdig of er vervolgstappen nodig zijn voordat u verder gaat met uw aanvraag.
Fout 5: Een verouderde versie van de AERIUS Calculator gebruiken
De AERIUS Calculator wordt regelmatig geactualiseerd door de overheid, bijvoorbeeld met nieuwe achtergronddata of aanpassingen in de rekenmethodiek. Werkt u met een oudere versie van de software, dan loopt u het risico dat uw berekening niet meer aansluit bij de actuele rekenregels, ook al waren de gegevens op het moment van berekenen op zich correct. Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer u een eerder gedownloade versie van de software blijft gebruiken in plaats van steeds de actuele versie te raadplegen.
Controleer daarom voordat u een berekening maakt of indient of u de meest recente versie van de AERIUS Calculator gebruikt. Bevoegde gezagen accepteren doorgaans alleen berekeningen die met een geldige, actuele versie zijn gemaakt. Een verouderde versie kan dus betekenen dat u de hele berekening opnieuw moet maken, met alle vertraging van dien, terwijl dit met een korte controle vooraf eenvoudig te voorkomen was geweest.
Deze vijf fouten laten zien dat een AERIUS-berekening meer vraagt dan het invullen van een paar velden: het gaat om zorgvuldigheid bij de invoer, kennis van de actuele rekenregels en een juiste interpretatie van de uitkomst. Elke fout op zich lijkt klein, maar kan samen met een strakke planning voor onnodige vertraging zorgen in uw vergunningtraject. Twijfelt u of u dit zelf goed kunt uitvoeren, of wilt u zeker weten dat uw berekening klopt voordat u deze indient? Bekijk onze pagina over de AERIUS-berekening voor meer informatie, of neem gerust contact met ons op. Wij maken de berekening voor u, of controleren een berekening die u al zelf heeft gemaakt, zodat u zonder zorgen uw vergunningaanvraag kunt indienen.