Als uw project extra stikstof uitstoot, is saldering vaak de manier om toch aan een vergunning te komen. Saldering betekent dat stikstofruimte die op de ene plek vrijkomt, wordt ingezet om nieuwe uitstoot op een andere plek toe te staan. Zo blijft de totale hoeveelheid stikstof die op een beschermd natuurgebied neerdaalt gelijk, of neemt die zelfs af, en wordt een vergunning voor uw plan haalbaar.
Er zijn twee manieren om te salderen: intern en extern. Welke van de twee voor uw project in aanmerking komt, hangt af van waar u de ruimte vandaan haalt. Kiest u de verkeerde route, of ontdekt u pas laat dat intern salderen niet genoeg oplevert, dan kost dat tijd die u eigenlijk niet heeft. In dit artikel leggen wij het verschil uit, wanneer welke route past, en welke afwegingen daarbij een rol spelen.
Wat is intern salderen?
Bij intern salderen compenseert u extra stikstofuitstoot op de ene plek met minder uitstoot op een andere plek, binnen uw eigen project of bedrijf. U verhoogt bijvoorbeeld de uitstoot op één onderdeel, maar verlaagt die tegelijk elders, zodat de uitstoot van uw bedrijf als geheel niet toeneemt. Denk aan een agrarisch bedrijf dat de veestapel uitbreidt, maar tegelijk een emissiearmer stalsysteem installeert waardoor de uitstoot per dier daalt. Of een industrieel bedrijf dat de stikstofruimte anders verdeelt tussen installaties.
Het grote voordeel van intern salderen is dat u geen stikstofruimte van een andere partij hoeft over te nemen. U regelt alles binnen uw eigen bedrijfsvoering, wat de procedure meestal eenvoudiger en sneller maakt dan extern salderen. Ook hoeft u niet te wachten tot er een geschikte partij beschikbaar is die ruimte wil overdragen: de oplossing ligt binnen uw eigen bedrijf, en daarmee grotendeels in uw eigen hand.
Wat is extern salderen?
Bij extern salderen neemt u stikstofruimte over van een ander bedrijf. Dat andere bedrijf stopt volledig, of vermindert de eigen uitstoot blijvend, en draagt de vrijgekomen ruimte aan u over. U gebruikt die ruimte vervolgens om de extra uitstoot van uw eigen project mogelijk te maken.
Extern salderen is een formeel traject. Er komt een overeenkomst tussen u en de partij die de ruimte overdraagt, en het bevoegd gezag moet beoordelen of de overdracht aan de geldende regels voldoet. Ook moet u kunnen aantonen dat de ruimte van de andere partij daadwerkelijk vergund en nog in gebruik was voordat die werd afgestoten. Bovendien wordt niet de volledige overgedragen ruimte automatisch aan u toegekend: een deel van de ruimte vervalt doorgaans ten gunste van de natuur, zodat de totale stikstofdepositie per saldo afneemt. Deze route brengt dus meer partijen, meer stappen en meer onzekerheid met zich mee dan intern salderen.
Wanneer is intern salderen mogelijk?
Intern salderen is een optie zodra uw eigen project of bedrijf voldoende ruimte biedt om de extra uitstoot elders te compenseren. Dat is het geval bij:
- Meerdere emissiebronnen binnen uw bedrijf, waarvan u er een of meer kunt verminderen of stopzetten.
- Een technische aanpassing die de uitstoot verlaagt, bijvoorbeeld een schoner stalsysteem, een andere installatie of een efficiëntere werkwijze.
- Een uitbreiding die per saldo niet leidt tot meer stikstofuitstoot dan in uw huidige vergunning is toegestaan.
Kunt u op deze manier laten zien dat de uitstoot van uw project als geheel gelijk blijft of daalt, dan is intern salderen meestal de snelste en eenvoudigste route naar een vergunning.
Wanneer moet u naar extern salderen kijken?
Extern salderen komt in beeld zodra intern salderen niet genoeg oplevert. Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer:
- Uw bedrijf weinig of geen andere bronnen heeft waarvan u de uitstoot kunt verlagen.
- De groei die u voor ogen heeft groter is dan wat u intern kunt compenseren.
- U een nieuw project start, zonder bestaande vergunde situatie om tegenover de nieuwe uitstoot te zetten.
In die gevallen blijft er een tekort aan stikstofruimte over, ook nadat u binnen uw eigen bedrijf alles heeft gedaan wat mogelijk is. Om dat tekort te dekken, heeft u ruimte van buiten nodig, en dat is precies wat extern salderen biedt.
Welke afwegingen spelen mee?
De keuze tussen intern en extern salderen hangt niet alleen af van wat juridisch mogelijk is. Ook praktische factoren wegen mee.
- Kosten. Bij intern salderen betaalt u vooral voor de aanpassing die de uitstoot elders verlaagt, zoals een nieuw stalsysteem of een andere installatie. Bij extern salderen betaalt u daarnaast voor de stikstofruimte zelf, die u van een andere partij overneemt. Die extra kosten kunnen aanzienlijk zijn, afhankelijk van de omvang van de ruimte die u nodig heeft.
- Doorlooptijd. Intern salderen verloopt over het algemeen sneller, omdat u niet afhankelijk bent van een andere partij en geen overeenkomst hoeft te sluiten. Extern salderen kost meer tijd, onder andere omdat u een geschikte saldogever moet vinden en het bevoegd gezag de overdracht apart moet beoordelen.
- Beschikbare ruimte. Bij intern salderen bent u afhankelijk van wat er binnen uw eigen bedrijf te compenseren valt. Bij extern salderen bent u afhankelijk van de markt: is er een bedrijf dat stopt of vermindert en bereid is de ruimte over te dragen, en past die ruimte qua omvang en locatie bij uw project?
Deze drie factoren spelen meestal tegelijk mee, en wegen niet voor elk project even zwaar. Voor het ene project is snelheid het belangrijkste, bijvoorbeeld omdat een bouwplanning al vaststaat. Voor het andere project wegen de kosten zwaarder, of is de vraag simpelweg of er wel geschikte ruimte te vinden is. Wij brengen deze afwegingen voor u in kaart voordat u een keuze maakt, zodat u niet halverwege het traject ontdekt dat de gekozen route toch niet haalbaar is.
Beslisvragen voor uw project
Voordat u een route kiest, is het goed om voor uzelf een aantal vragen te beantwoorden. Ze helpen om scherp te krijgen of intern salderen haalbaar is, of dat u toch naar extern salderen moet kijken.
- Heeft u binnen uw bedrijf nog bronnen die u kunt verminderen, aanpassen of stopzetten?
- Blijft de totale uitstoot van uw project gelijk of lager, als u alle interne mogelijkheden benut?
- Hoeveel tijd heeft u voor uw vergunningaanvraag, en past de langere doorlooptijd van extern salderen daarbij?
- Heeft u budget beschikbaar om, naast een eventuele technische aanpassing, ook stikstofruimte van een andere partij over te nemen?
- Is er al een partij in beeld die stopt of vermindert en ruimte kan overdragen, of moet u die nog zoeken?
Zo krijgt u een eerste beeld van welke route bij uw situatie past. Wilt u weten of intern salderen voor uw project haalbaar is, en wat wij daarvoor van u nodig hebben? Lees meer op onze pagina over intern salderen, of stuur ons de gegevens van uw huidige en gewenste situatie. Wij berekenen dan of intern salderen uitkomst biedt, of dat extern salderen voor u de betere weg is.