Uw stikstofberekening laat een overschrijding zien. Dat is vervelend nieuws, maar geen reden voor paniek. Een overschrijding betekent niet automatisch dat uw project niet doorgaat. Het betekent wel dat u niet zonder meer een vergunning krijgt, en dat er extra stappen nodig zijn om die alsnog rond te krijgen. In dit artikel leggen we uit wat een overschrijding precies inhoudt, of uw project daarmee nog kans maakt, en welke vervolgstappen u kunt zetten.

Dit speelt bij allerlei soorten projecten: een bouwproject, een uitbreiding van een agrarisch bedrijf, of een industriële uitbreiding. Wat de projecten met elkaar gemeen hebben, is dat de stikstofuitstoot tijdens de bouw of tijdens de bedrijfsvoering ergens terechtkomt. Komt een deel daarvan op een kwetsbaar natuurgebied neer, dan telt dat mee in de beoordeling van uw vergunningaanvraag.

Wat betekent een overschrijding precies?

Een AERIUS-berekening, het rekenprogramma waarmee de overheid de stikstofuitstoot van een project beoordeelt, laat zien hoeveel stikstof uw project veroorzaakt, en waar die terechtkomt. Ligt er een Natura 2000-gebied in de buurt, een beschermd natuurgebied met planten en diersoorten die gevoelig zijn voor stikstof, dan berekent AERIUS ook hoeveel van uw uitstoot daar neerdaalt. Dat heet depositie: de hoeveelheid stikstof die op de bodem van het gebied terechtkomt.

Voor ieder Natura 2000-gebied geldt een grens aan de hoeveelheid stikstof die er nog bij mag komen. Laat uw berekening zien dat uw project meer stikstof op zo'n gebied laat neerdalen dan is toegestaan, dan spreken we van een overschrijding. De berekening zegt dan: op basis van de huidige plannen past uw project niet binnen de beschikbare ruimte.

Hoe groot die overschrijding is, verschilt sterk per project. Dat hangt onder meer af van hoe dichtbij het Natura 2000-gebied ligt, hoe gevoelig de natuur daar is voor stikstof, en hoeveel ruimte er in dat gebied al bezet is door andere bronnen. Twee vergelijkbare projecten op verschillende locaties kunnen daardoor heel verschillende uitkomsten laten zien.

Betekent dit dat uw project niet doorgaat?

Nee, een overschrijding is geen definitief oordeel over uw project. Het is een signaal dat de huidige opzet, zoals u die nu heeft ingevuld in de berekening, nog niet vergunbaar is. Dat wil niet zeggen dat er geen route naar een vergunning bestaat. Veel projecten die in eerste instantie een overschrijding laten zien, komen na aanpassing alsnog rond.

Wel is het zo dat u niet kunt aannemen dat het vanzelf goed komt. Zonder aanvullende stappen wordt een aanvraag met een overschrijding afgewezen. De vraag is dus niet of u iets moet doen, maar welke van de mogelijke vervolgstappen het beste bij uw project past. Hoe eerder u dat onderzoekt, hoe meer opties er nog open liggen, en hoe minder tijd u kwijt bent aan een aanvraag die alsnog wordt afgewezen.

Dient u de aanvraag toch in zoals die nu is, zonder de overschrijding aan te pakken, dan neemt het bevoegd gezag het besluit dat u niet wilt: afwijzing. Daarna begint u met vertraging opnieuw, met een nieuwe berekening en een aangepaste aanvraag. Dat kost extra tijd en vaak ook extra kosten, terwijl diezelfde tijd en dat geld ook besteed hadden kunnen worden aan het daadwerkelijk oplossen van de overschrijding. Neemt u de overschrijding nu al serieus, dan voorkomt u die dubbele kosten.

Ook de omvang van de overschrijding speelt een rol bij het bepalen van de beste route. Een kleine overschrijding is vaak met één maatregel of een beperkte aanpassing op te lossen. Bij een grotere overschrijding is meestal een combinatie van stappen nodig, en soms ook meer tijd. Precies daarom is het zo belangrijk om deze afweging vroeg in het traject te maken, in plaats van pas nadat u een aanvraag heeft ingediend.

Welke vervolgstappen zijn mogelijk?

Afhankelijk van de omvang van de overschrijding en de aard van uw project, zijn er meestal meerdere routes te combineren.

  • Mitigerende maatregelen. Dit zijn maatregelen die de stikstofuitstoot van uw project verlagen, of die de manier waarop de uitstoot neerdaalt beperken. Denk aan een aangepaste bouwmethode, ander materieel, of maatregelen die extra ruimte voor de natuur opleveren waardoor de depositie per saldo daalt. Wij brengen voor u in kaart welke maatregelen bij uw project passen op onze pagina over mitigatie-advies.
  • Interne saldering. Heeft u binnen uw eigen bedrijf nog ruimte om de uitstoot op de ene plek te verlagen, terwijl u die op een andere plek verhoogt? Dan kan de totale uitstoot van uw project gelijk blijven of dalen, ook al breidt u uit. Meer over deze route leest u op onze pagina over intern salderen.
  • Het project aanpassen. Soms is de eenvoudigste oplossing een aanpassing van het project zelf: een kleinere omvang, een andere planning, een andere locatie, of een andere uitvoeringswijze die minder stikstof uitstoot. Dat is niet altijd wenselijk, maar wel het overwegen waard als de andere routes niet genoeg opleveren.

Deze routes sluiten elkaar niet uit. Vaak is een combinatie nodig: een deel van de overschrijding oplossen met mitigerende maatregelen, een deel met interne saldering, en waar nodig een kleine aanpassing van het project. Welke combinatie voor uw project het beste werkt, hangt af van uw budget, uw planning, en de ruimte die uw bedrijf zelf al biedt.

Waarom vroeg advies helpt

Wacht u tot na een afwijzing om deze afweging te maken, dan doet u dat vaak onder tijdsdruk, met een aanvraag die al vertraging heeft opgelopen. Onderzoekt u de mogelijke vervolgstappen al voordat u indient, dan heeft u de rust om de opties zorgvuldig af te wegen, en dient u meteen een aanvraag in die wel kans van slagen heeft.

Vroeg advies helpt ook om de juiste combinatie van maatregelen te kiezen. Niet elke maatregel weegt voor het bevoegd gezag even zwaar, en niet elke maatregel is voor uw project praktisch haalbaar. Een goede afweging vooraf voorkomt dat u tijd en geld steekt in een route die achteraf niet voldoende oplevert.

In de praktijk betekent vroeg advies dat wij, zodra uw berekening een overschrijding laat zien, meteen kijken naar de mogelijke vervolgstappen: welke mitigerende maatregelen realistisch zijn voor uw type project, of er binnen uw bedrijf ruimte is voor interne saldering, en of een aanpassing van het project de overschrijding kan wegnemen. Zo krijgt u niet alleen te horen dát er een overschrijding is, maar ook wat u er concreet aan kunt doen.

Heeft uw stikstofberekening een overschrijding laten zien, en wilt u weten welke vervolgstappen voor uw project haalbaar zijn? Op onze pagina over mitigatie-advies leest u hoe wij deze afweging voor u maken, van de eerste analyse tot een onderbouwd advies over de beste route naar een vergunning. Stuur ons uw berekening en projectgegevens, en wij laten u weten welke mogelijkheden er voor u openstaan.